امیدوارم ازوبلاگم خوشتان بیاید نظریادتون نره

منوی کاربری


عضو شوید


نام کاربری
رمز عبور

:: فراموشی رمز عبور؟

عضویت سریع

نام کاربری
رمز عبور
تکرار رمز
ایمیل
کد تصویری
خبرنامه
براي اطلاع از آپيدت شدن وبلاگ در خبرنامه وبلاگ عضو شويد تا جديدترين مطالب به ايميل شما ارسال شود



لینک دوستان
آخرین مطالب
دیگر موارد

آمار وب سایت:  

بازدید امروز : 125
بازدید دیروز : 1
بازدید هفته : 131
بازدید ماه : 477
بازدید کل : 89305
تعداد مطالب : 69
تعداد نظرات : 4
تعداد آنلاین : 1



آمار وب سایت

آمار مطالب

:: کل مطالب : 69
:: کل نظرات : 4

آمار کاربران

:: افراد آنلاین : 1
:: تعداد اعضا : 1

کاربران آنلاین


آمار بازدید

:: بازدید امروز : 125
:: باردید دیروز : 1
:: بازدید هفته : 131
:: بازدید ماه : 477
:: بازدید سال : 986
:: بازدید کلی : 89305
نویسنده : حسین سروری
یک شنبه 20 بهمن 1392

اورانیومی که از زمین استخراج می شود، بلافاصله قابل استفاده درنیروگاه های تولید انرژی نیست. برای آنکه بتوان بیشترین بازده را از اورانیوم به دست آورد، فرآیندهای مختلفی روی سنگ معدن اورانیوم صورت می گیرد تا غلظت ایزوتوپ 235 که قابل شکافت است، افزایش یابد. چرخه سوخت اورانیوم نسبت به سوخت های رایج دیگر از جمله زغال سنگ، نفت و گاز طبیعی به مراتب پیچیده تر و متمایزتر است. چرخه سوخت اورانیوم را چرخه سوخت هسته ای نیز می گویند. چرخه سوخت هسته ای از دو بخش انتهای جلویی و انتهای عقبی (Front end) و (Back end) تشکیل شده است. انتهای جلویی چرخه، مراحلی است که منجر به آماده سازی اورانیوم به عنوان سوخت رآکتور هسته ای می شود و شامل استخراج از معدن، آسیاب کردن، تبدیل، غنی سازی و تولید سوخت است. هنگامی که اورانیوم به عنوان سوخت مصرف شد و انرژی از آن به دست آمد، انتهای عقبی چرخه آغاز می شود تا ضایعات هسته ای به انسان و محیط زیست آسیبی نرسانند. این بخش عقبی شامل انبارداری موقتی، بازفرآوری و انبار نهایی است.

الف) انتهای جلویی چرخه سوخت هسته ای

اکتشاف و استخراج سنگ معدن: ذخایر طبیعی اورانیوم، سنگ معدن اورانیوم است که بر اساس مقدار قابل استحصال از معدن محاسبه می شود. با تکنیک ها و روش های زمین شناسی، معدن اورانیوم شناسایی می شود و نمونه هایی از سنگ معدن به آزمایشگاه فرستاده می شود. در آنجا، محلولی از سنگ معدن تهیه می کنند و اورانیوم ته نشین شده را مورد بررسی قرار می دهند تا بفهمند چه مقدار اورانیوم را می توان از آن معدن استخراج کرد و چقدر هزینه می برد.

آسیاب کردن و تولید کیک زرد (کانه آرایی): پس از استخراج سنگ معدن، تکه سنگ ها به آسیاب فرساده می شود تا خوب خرد شده و خرده سنگ هایی با ابعاد یکسان تولید شود. اورانیوم توسط اسید سولفوریک از دیگر اتم ها جدا می شود و محلول غنی شده از اورانیوم تصفیه و خشک می شود. محصول به دست‌ آمده، کنسانتره جامده اورانیوم است که کیک زرد نامید می شود.

تبدیل: کیک زرد جامد است، ولی مرحله بعد (غنی سازی) از تکنولوژی به خصوصی بهره می برد که نیازمند حالت گازی است. بنابراین، کنسانتره اکسید اورانیوم جامد طی فرآیندی شیمیایی به هگزافلوراید اورانیوم یا UF6 تبدیل می شود. UF6در دمای اتاق جامد است، ولی در دمایی نه چندان بالا به گاز تبدیل می شود.

غنی سازی: برای ادامه یک واکنش زنجیره ای هسته ای در قلب یک رآکتور آب سبک، غلظت طبیعی اورانیوم 235 بسیار اندک است. برای آنکه UF6 به دست آمده در مرحله تبدیل به عنوان سوخت هسته ای مورد استفاده قرار گیرد، باید ایزوتوپ قابل شکافت آن را غنی کرد. البته سطح غنی سازی بسته به کاربرد سوخت هسته ای متفاوت است. برای یک رآکتور آب سبک سوختی با 5 درصد اورانیوم 235 مورد نیاز است، درحالی که در یک بمب اتمی سوخت هسته ای باید حداقل 90 درصد غنی شده باشد. غنی سازی با استفاده از یک یا چند روش جداسازی ایزوتوپ های سنگین و سبک صورت می گیرد. در حال حاضر، دو روش رایج برای غنی سازی اورانیوم وجود دارد که عبارتند از انتشار گاز و سانتریفوژ گازی. در روش انتشار گازی (دیفیوژن)، گاز طبیعی UF6 با فشار بالا از یک سری سدهای انتشاری عبور می کند. این سدها که غشاهای نیمه تراوا هستند، اتم های سبک تر را با سرعت بیشتری عبور می دهند. در نتیجه 235 UF6 سریع تر از 238 UF6 عبور می کند. با تکرار این فرآیند در مراحل مختلف، گازی نهایی به دست می آید که غلظت اورانیوم 235 بیشتری دارد. در روش سانتریفوژ گازی، گاز UF6 را به مخزن هایی استوانه ای تزریق می کنند و گاز را با سرعت بسیار زیادی می چرخانند. نیروی گریز از مرکز موجب می شود 235 UF6 که اندکی از 238 UF6 سبک تر است، از مولکلول سنگین جدا شود. این فرآیند در مجموعه ای از مخزن ها صورت می گیرد و در نهایت اورانیوم با سطحی غنی شده مطلوب به دست می آید.

ساخت میله های سوخت: تولید میله سوخت، آخرین مرحله انتهای جلویی در چرخه سوخت هسته ای است. اورانیوم غنی شده که هنوز به شکلUF6است، باید به پودر دی اکسید اورانیوم (UO2) تبدیل شود و سپس فشرده می شود و به شکل قرص درمی آید. قرص ها در معرض حرارت با دمای بالا قرار می گیرند تا به قرص های سرامیکی سخت تبدیل شوند. پس از طی چند فرآیند فیزیکی، قرص هایی سرامیکی با ابعاد یکسان حاصل می شود. حال، متناسب با طراحی رآکتور و نوع سوخت مورد نیاز، این قرص های کوچک را دسته دسته کرده و در لوله ای به خصوص قرار می دهند. این لوله از آلیاژ به خصوصی ساخته شده است که در برابر خوردگی بسیار مقاوم است و در عین حال، از رسانایی حرارتی بسیار بالایی برخوردار است. حال میله سوخت آماده شده است و برای استفاده در رآکتور به نیروگاه فرستاده می شود.

مدیریت سوخت هسته ای در قلب راکتور: در مرکز رآکتورهاى هسته اى، میله هاى سوخت چیده شده اند. در درون میله هاى سوخت، فرآیند شکافت رخ مى دهد و انرژى آزاد مى شود. این انرژى، آبی که اطراف میله ها را فرا گرفته گرم مى کند. آب گرم شده خود از درون مخازنآب دیگرى مى گذرد و آنها را گرم کرده و بخار مى کند. بخار آب تولید شده توربین هارا مى گرداند و با چرخش توربین ها که به ژنراتور متصل اند، برق تولید مى شود. بهاین ترتیب، انرژى تولید شده در اثر شکافت اورانیوم به برق تبدیل مى شود. برق تولیدشده از شکافت یک تن اورانیوم برابر برق تولید شده از سوزاندن ۲۰ هزار تن ذغال سنگیا ۳۰ میلیون متر مکعب گاز طبیعى است.

ب) انتهای عقبی چرخه سوخت هسته ای

انبارداری موقتی: سوخت مصرف شده که از رآکتور خارج می شود، بسیار داغ و رادیواکتیو است و تشعشع و یون های فراوانی را می تاباند. از اینرو، هم باید هم آن را سرد کرد و هم از تابیدن پرتوهای رادیواکتیو آن به محیط جلوگیری کرد. در کنار هر رآکتور، استخرهایی برای انبار کردن سوخت مصرف شده وجود دارد. این استخرها مخزن هایی بتنی مسلح به لایه های فولاد زنگ نزن هستند که 8 متر عمق دارند و پر از آب هستند. آب هم میله های سوخت مصرف نشده را خنک می کند و هم به عنوان پوشش حفاظتی در برابر تابش رادیواکتیو عمل می کند. به مرور زمان، شدت گرما و تابش رادیواکتیو کاهش می یابد، به طوری که پس از چهل سال به یک هزارم مقدار اولیه (زمانی که از رآکتور خارج شده بود) می رسد.

بازفرآوری و انبار نهایی:3 درصد سوخت مصرف شده در یک رآکتور آب سبک را ضایعات بسیار خطرناک رادیواکتیو تشکیل می دهد، ولی بقیه آن حاوی مقادیر قابل توجهی 235-U ، 239-PU و 238-U و دیگر مواد رادیواکتیو است. این مواد را می توان با روش های شیمیایی از یکدیگر جدا کرد و اگر شرایط اقتصادی اجازه دهد، می توان سوخت مصرف شده را برای تهیه سوخت هسته ای جدید بازیافت کرد. ضایعات هسته ای سطح بالا را پس از جداسازی، حرارت می دهند تا به پودر تبدیل شود. پس از این فرآیند که آهی کردن خوانده می شود، پودر را با شیشه مخلوط می کنند تا ضایعات را در محفظه ای محبوس کند. این فرآیند شیشه سازی نام دارد. شیشه مایع برای ذخیره سازی درون محفظه هایی از جنس فولاد ضد زنگ قرار می گیرند و این محفظه ها را در منطقه ای پایدار (از نظر جغرافیایی) انبار می کنند. پس از سالیان سال، شدت تابش های رادیواکتیو ضایعات هسته ای به مقدار طبیعی کاهش پیدا می کند. این نقطه تا به امروز انتهای چرخه سوخت هسته ای است.

 

اورانیوم

اورانیوم عنصر فلزی، با علامت اختصاری U و عدد اتمی 92 است کهمی‌تواند هم به‌عنوان سوخت برای نیروگاه‌های هسته‌ای و هم برای بمب اتمی به‌کار برود. اورانیوم در سال 1882 توسط کلاپروت، شیمیدان آلمانی در معدن سنگ پجیلند از معدنساکوتی کشف شد. در سال 1942 اورانیوم به‌عنوان ماده قدرتمند برای تولید انرژی وارد میدان گردید و از آن زمان به بعد انرژی هسته‌ای به‌عنوان یکیاز اقلام مهم انرژی مطرح شد. امروزه، حدود 582 معدن اورانیوم با ذخیره 680/810/4تن در جهان شناسایی شده‌است. میزان مصرف سالانه اورانیوم در کشورهای مختلفبالغ بر6500 تن می‌شود. انتظار می‌رود میزان مصرف تا سال 2020 میلادی به 75000 تندر سال فزونی یابد. مهم‌ترین کشورهای دارای منابع اورانیوم عبارتند از: کانادا،استرالیا، آفریقای جنوبی، برزیل، قزاقستان، ازبکستان، روسیه، نیجریه، نامیبیا. اورانیومی که از معدن به‌دست می‌آید یکدست نیست. به‌عبارت دیگر، همه اتم‌های اورانیوم دارای یک وزن نیستند. بعضی از آن‌هاسنگین‌تر و بعضی از آن‌ها سبک‌ترند. همه اتم‌های اورانیوم، چه اورانیومسنگین و چه اورانیوم نیمه سنگین و چه اورانیوم سبک، در درون هسته خود دارای 92پروتون می‌باشند، اما تعداد نوترون‌های آن‌ها متفاوت است. اورانیوم سنگین در هستهخود تعداد 146 نوترون دارد. در حالی که اورانیوم نیمه سنگین تعداد 143 نوترون واورانیوم سبک تعداد 142 نوترون دارد. برای نام‌گذاری این سه نوع اورانیوم،دانشمندان تعداد پروتون‌ها و نوترون‌های آن‌ها را به اسم اورانیوم اضافه می‌کنند. به‌عنوان مثال، اورانیوم سنگین را به‌نام اورانیوم 238 یا U238، اورانیوم نیمه سنگینرا به‌نام اورانیوم 235 یا U235 و اورانیوم سبک را به‌نام اورانیوم 234 یا U234 می‌نامند. برای سوخت رآکتورهای هسته‌ای، اورانیوم نیمه سنگین از همهمناسب‌تر است، اما درصد آن در سنگ معدن اورانیوم چیزی کمتر از یک درصد است. به طور کلی، اورانیوم سنگین به‌مقدار زیاد یعنی حدود نود و نه و سه دهم درصد و اورانیومنیمه سنگین به‌مقدار بسیار کم یعنی حدود هفت دهم درصد و اورانیوم سبک به‌مقدارفوق‌العاده جزئی یعنی به‌مقدار یک صدم درصد، به‌طور طبیعی در معدن اورانیوم وجوددارد. اورانیوم نیمه سنگین یا U235، عنصر اصلی برای تولید سوخت رآکتور است، اما مقدار طبیعی آن یعنی مقدار هفت دهم درصد، کافی نیست و باید غلظت اورانیوم نیمه سنگین از هفت دهم درصد تاحدود پنج درصد افزایش یابد. عملیات مربوط به افزایش غلظت اورانیوم نیمه سنگین رااصطلاحاً عمل غنی‌سازی اورانیوم می‌نامند. برای این کار، از دستگاهی به نام”سانتریفیوژ” استفاده می‌کنند.

ایزوتوپ‌های اورانیوم

تعداد نوترون‌ها در اتم‌های مختلف یک عنصر همواره یکسان نیست و برای مشخص کردنآن‌ها، از کلمه ایزوتوپ استفاده می‌شود. بنابراین، اتم‌های مختلف یک عنصر را ایزوتوپمی‌گویند. مثلاً، عنصر هیدروژن سه ایزوتوپ دارد: هیدروژن معمولی که فقط یک پروتوندارد و فاقد نوترون است. هیدروژن سنگین یک پروتون و یک نوترون دارد که به آن دوتریمگویند و نهایتاً تریتیم که از دو نوترون و یک پروتون تشکیل شده و ناپایدار است و طیزمان تجزیه می‌شود. غالب عناصر ایزوتوپ دارند، ازجمله عنصراورانیوم چهار ایزوتوپ دارد که فقط دو ایزوتوپ آن در طبیعت و در سنگ معدن یافت می‌شوند. این دو ایزوتوپ عبارتنداز اورانیوم 235و اورانیوم 238 که در هر دو 92 پروتون وجود دارد، ولی اولی 143 و دومی 146 نوتروندارد. اختلاف این دو، فقط وجود 3 نوترون اضافی در ایزوتوپ سنگین است، ولی از نظر خواصشیمیایی این دو ایزوتوپ کاملاً یکسان هستند و برای جداسازی آن‌ها از یکدیگر حتماًباید از خواص فیزیکی آن‌ها یعنی اختلاف جرم ایزوتوپ‌ها استفاده کرد. ایزوتوپ‌اورانیوم 235 شکست‌پذیر است و در نیروگاه‌های اتمی از این خاصیت استفاده می‌شود وحرارت ایجاد شده در اثر این شکست را تبدیل به انرژی الکتریکی می‌‌نمایند.

اورانیوم تهی شده

اورانیوم عنصری است با جرم اتمی 238 و عدد اتمی 92 و چگالی آن بسیار بالا می‌باشد. اولین بار در سال 1841 میلادی، این عنصر به‌صورت فلزی سنگین و نقره‌ایرنگ به‌دست آمد. این عنصر دارای سه ایزوتوپ پرتوزا است که مهم‌ترین آن U238 با درصد فراوانی 28/99 است. درصد فراوانی U235 7/. و U234 دارای درصد فراوانی بسیار ناچیز است. اورانیوم غنی‌شده (Enriched Uranium) به‌عنوان سوخت هسته‌ای کاربرد فراوانی در نیروگاه‌های اتمیدارد و اورانیوم تهی‌شده (Depleted Uranium) که معمولاً از فرآیند غنی‌سازی اورانیومبه‌عنوان پسمان هسته‌ای به‌دست می‌آید، اورانیومی است که درصد اورانیوم 235 آن تاحدود 2/0 کاهش یافته‌است، در مقایسه با میزان 7/0 درصد اورانیوم 235 در اورانیومطبیعی که می‌تواند به‌صورت فلز و یا اکسید اورانیوم U3O8)یا (UO2 باشد. اورانیوم تهی‌شده اولین بار درجریان بحران کویت، به‌وسیله نیروهای نظامی انگلیسی و آمریکایی در گلوله‌های ضد تانک علیه ارتش عراق مورد استفاده قرارگرفت. میزان اورانیوم تهی‌شده مصرفی در این جنگ حدود 300 تن تخمین زدهمی‌شود که در درجه حرارت بالای زمان انفجار، به‌صورت اکسید اورانیوم غیرمحلول و به‌حالت مه درآمده است. بدیهی است این‌گونه انفجارها مانند سایر انفجارهای جنگی است وتشخیص آن صرفاً به‌وسیله سیستم‌های آشکارسازی خاص امکان‌پذیر است. ائروسل حاویاورانیوم دربرابر جاذبه مقاومت می‌کند و بدین جهت می‌تواند کیلومترها در هواجابه‌جا شود و درصورتی که بر روی زمین نشست کند، می‌تواند به‌وسیله باد مجدداً به‌صورت معلق درآید. استنشاق ذرات بسیار کوچک اکسید اورانیوممی‌تواند سال‌ها در ریه باقی بماند و به مرور وارد خون شود. مهم‌ترین عضو حساس بدندر این مورد، کلیه‌ها هستند. بدیهی است که مضرات ترکیبات اورانیوم درریه و کلیه، نتیجه توأم سمیت و پرتوزایی این عنصر است. دستورالعمل‌های نظامی موجودکشورهای مصرف‌کننده سلاح‌های حاوی اورانیوم تهی‌شده، خطرات آن را حدود سایر خطراتمنطقه جنگی فرض می‌کنند.

گازهگزا فلوراید اورانیوم

یکی از اجزای چرخه سوخت هسته‌ای، گاز هگزا فلورایداورانیوم (UF6) است. هدف پایه‌ای دانشمندان هسته‌ای از فرایند غنی‌سازی، افزایشمیزان اتم‌های اورانیوم 235 است که برای این هدف اورانیوم باید اول به گاز تبدیلشود. با گرم‌کردن اورانیوم تا دمای 64 درجه سانتیگراد، حالت جامد به گاز هگزافلوراید اورانیوم (UF6) تبدیل می‌شود. برای تولید گاز اورانیوم، ابتدا کیک زردرا در اسید نیتریک حل می‌کنند. بر اثر این عمل، ماده‌ای به‌نام نیترات اورانیوم (NO3) U2O2 تولید می‌شود. پس از جداکردن نیترات از این ماده،‌ اکسید خالص اورانیوم (UO2) به‌دست می‌آید. به اکسید خالص اورانیوم، ماده‌ای به‌نام هیدروژن فلورایداضافه می‌کنند. بر اثر این عمل، اورانیوم با فلوراید ترکیب می‌شود و ماده‌ای به‌ناماورانیوم تترافلوراید تولید می‌گردد. سرانجام به گاز اورانیوم تترافلوراید، گازفلوراین (F2) اضافه می‌کنند. بر اثر این فعل و انفعال، گاز هگزا فلوراید اورانیومتولید می‌شود. این گاز همان گازی است که در طبله‌های چرخانسانتریفیوژ غنی می‌شود.

کیک زرد

ترکیب پرعیار اورانیومی که قابل عرضه به بازار باشد را کیک زرد می‌گویند. این ماده از اجزای مهم تشکیل‌دهنده چرخه سوخت هسته‌ای است. کیک زرد درواقعاکسید اورانیوم آسیاب شده است که برای شیمی‌دانان با فرمول U3O8 شناخته می‌شود. کیک زرد اولین قدم به‌سوی اورانیوم غنی شده‌است. این پودر قبل از این‌که غنی شود باید به گازهگزا فلوراید اورانیوم (UF6) تبدیل شود. کیک زرد به‌هیچ عنوان کالای کمیابیبه‌شمار نمی‌رود. تولید جهانی آن درحال حاضر نزدیک به 64000 تن در سال است. تهیه کیک زرد بهاین صورت است که سنگ معدن اورانیوم استخراج شده را آسیاب و آن را به‌صورت پودر درمی‌آورند. سپس به این پودر اسید سولفوریک اضافه می‌کنند، پس از آن طی فرآیندشیمیایی خاصی، اکسید اورانیوم موجود در پودر اورانیوم با اسید سولفوریک ترکیب می‌شود و تبدیل به سولفات اورانیل می‌شود. به سولفات اورانیل، حلال‌های مخصوصیاضافه می‌کنند تا سرانجام آن را به ماده‌ای جامد به هم پیوسته به نام کیک زرد (Yellow Cake) تبدیل کنند. این محصول نهایی یک پودر خشن اکسید شده است که گاهی اوقاترنگ زردی دارد، اما به رنگ‌های قرمز و خاکستری نیز دیده می‌شود که رنگ آن به نوع ومقدار ناخالصی‌های آن بستگی دارد. کیک زرد شامل 70 درصد اورانیوم بوده و دارایخواص پرتوزایی (Radio Active) است. این ماده از نظر شیمیایی، از سه مولکول اورانیومو هشت مولکول اکسیژن درست شده‌است. از کیک زرد برای تولید گاز هگزافلوراید استفاده می‌شود.

آب سبک

آب سبک درواقع همان آب معمولی است. رآکتورهای آب سبک نسبت بهسایر رآکتورها ساده‌تر هستند. آب سبک به‌عنوان کندکننده نیز عمل می‌کند. اما چون نوترون جذب می‌کند یا قابلیت جذب نوتروندارد، رآکتورهایی که آب سبک مصرف می‌کنند باید از اورانیوم غنی‌‌شده به‌جای اورانیوم طبیعی استفاده کنند.

آب سنگین

نوعی از رآکتورهای اتمی با آب سنگین کار می‌کنند. آب سنگین ازنظر شیمیایی شبیه آب معمولی (آب سبک) است، اما به‌جای دو اتم هیدروژن H2O در فرمولآن، دو اتم دئوتریوم D2O جایگزین شده‌است. دئوتریوم ایزوتوپی سنگین‌تر از هیدروژناست، با یک نوترون اضافی. بنابراین، اتم دئوتریوم شامل یک پروتون، یک نوترون در هستهاتمی و یک الکترون اوربیتال (چرخنده) می‌شود. این یک نوترون اضافی است که آب سنگینمی‌سازد. در واقع، آب سنگین نزدیک به ده درصد سنگین‌تر از آب معمولی است. یعنی اگریک لیتر آب معمولی یک کیلوگرم وزن داشته باشد، یک لیتر آب سنگین حدود یک کیلو و صدگرم وزن دارد. نقش آب سنگین در نیروگاه‌هایی که با رآکتورهای آب سنگین کار می‌کنند،به‌عنوان ماده سرد‌کننده و کندکننده است. آب سنگین در طبیعت به مقدار تقریباًیک‌دهم درصد وجود دارد. یعنی نود و نه ممیز نود و نه درصد آب رودخانه‌ها و دریاهااز آب معمولی و فقط مقدار بسیار ناچیزی از آن از آب سنگین درست شده‌است. برایتهیه آب سنگین دو راه وجود دارد. یا باید آب سنگین را از کشورهای تولیدکنندهخریداری کرد و یا باید آن را در داخل تولید نمود. چهار کشور یعنی آرژانتین،کانادا، هند و نروژ از بزرگ‌ترین صادرکنندگان آب سنگین در جهان می‌باشند. برای تولید آب سنگین معمولاً از روش تبخیر وتقطیر استفاده می‌کنند، چون نقطه جوش آب سنگین بالاتر از نقطه جوش آب معمولی است.می‌توان با این روش آن را از آب معمولی جدا ساخت. از هر۶۵۰۰ لیتر آب معمولی، تنها یکلیتر آب سنگین به‌دست می‌آید. آب سنگین، در پژوهش‌های علمی در حوزه‌های مختلفاز جمله زیست‌شناسی، پزشکی، فیزیک و… کاربردهای فراوانی دارد. برخی از کاربردهای آن عبارتنداز: طیف‌سنجی تشدید مغناطیسی هسته، کندکننده نوترون، آشکارسازی نوترینو، آزمون‌های سوخت و ساز در بدن، تولید تریتیم.

رآکتورهای هسته‌ای

رآکتورها با بهره‌گیری ازحرارت تولیدی در شکافت هسته‌ای کار می‌کنند. این حرارت جهت گرم کردن آب، تبدیل آنبه بخار و استفاده از بخار برای حرکت توربین‌ها بهره گرفته می‌شود. در بسیاری از رآکتورهای هسته‌ای از اورانیوم غنی‌شده به شکلقرص‌هایی به اندازه یک سکه و ارتفاع یک اینچ بهره می‌گیرند. این قرص‌ها به‌صورتکپسول‌های میله‌ای شکل صورت‌بندی شده و درون یک محفظه عایق، تحت فشار قرار داده‌می‌شود. در بسیاری از نیروگاه‌های هسته‌ای‍ این میله‌ها جهت خنک‌شدن درون آبغوطه‌ور هستند. روش‌های دیگر خنک‌کننده نیز نظیر استفاده از دی‌اکسید کربن یا فلزمایع هستند.

مقررات پادمان

این مقررات شامل بازرسی‌های در محل است که کشور عضو معاهده منعگسترش سلاح‌های هسته‌ایNPT به آن تن می‌دهد. هدف از این بازرسی‌ها، بررسی و تحقیقدرمورد احتمال انحراف برنامه هسته‌ای کشور عضو به‌طرف ساخت سلاح هسته‌ای است. هدف از اجرای مقررات پادمان، تحقیق درباره رعایت مفاد تعهد کشور عضوNPTدر عدمپیگیری ساخت سلاح هسته‌ای است. چنان‌چه در گزارش بازرسان هسته‌ای، کشور عضوNPT عدم‌پایبندی به تعهدات خود داشته باشد، این وضعیت باید به مدیرکل آژانس و از طریق وی به شورای حکام گزارش شود. در این صورت، موضوع کشور مزبور به شورای امنیت سازمانملل فرستاده می شود.

اقدامات ایمنی

شامل اقدامات تأمین، حفاظتی وحراستی از کلیه عوامل درگیر در مسائل هسته‌ای است. این عوامل شامل ابنیه، اطلاعاتعلمی، آزمایشگاه‌ها، تجهیزات، مواد، کارخانجات و تأسیسات هسته‌ای است. مقرراتایمنی از یک سو مانع بروز حوادثی مانند چرنوبیل می‌شود و از طرف دیگر، از دسترسیافراد غیرمرتبط به تأسیسات، تجهیزات و مواد هسته‌ای جلوگیری می‌کند.

اهداف صلح‌آمیز در برنامه‌های هسته‌ای

معمولاً کشورها به اتهام انحراف از برنامه‌های صلح‌آمیز کاربرد دانشهسته‌ای تحت فشار قرار می‌گیرند. در نظر اول، کاربرد صلح‌آمیز دانش هسته‌ای شامل به‌کارگیری فناوری هسته‌ای در امور بهداشت و درمان، صنعت، تولید برق و کشاورزیو… است، اما در مذاکرات سیاسی درمورد چگونگی اهداف صلح‌آمیز دو دیدگاه وجوددارد. این دیدگاه‌ها از دوره جنگ سرد و رقابت آمریکا و شوروی سابق به‌جای مانده‌است. از نگاه آمریکایی‌ها، یکی از شاخص‌های تحقق اهداف صلح‌آمیز کاربرد دانشهسته‌ای این بود که برنامه‌های هسته‌ای در دست غیرنظامیان باشد. اما شوروی‌ها معتقد بودند که ملاک صلح‌آمیز بودن برنامه‌های هسته‌ای “غیرنظامی بودن” آن نیست، بلکه “غیرتهاجمی بودن” برنامه‌های هسته‌ای است. گرچه شوروی در حال حاضر وجود ندارد،اما چون مقررات NPT درقالب رژیم کنترل تسلیحات تنظیم شده است، آثار این دیدگاه‌هاهمچنان پابرجاست.

تکثیر(اشاعۀ) هسته‌ای

تکثیر هسته‌ای عبارت است از اشاعه بمب‌های اتمی و فناوری ساخت سلاح‌های هسته‌ای به آن بخش‌هایی از جهان که چنین سلاح‌ها و یا فناوری‌هایی را دارا نیستند. “اشاعه افقی” به انتقال سلاح‌های هسته‌ای و یا فناوری ساخت این سلاح‌ها بهکشورهای دیگر اشاره دارد، در حالی که مراد از “اشاعه عمودی” افزایش در کیفیت و یاتنوع سلاح‌های هسته‌ای در یک کشور معین است.

کلاهک اتمی

به آن قسمت از موشک، راکت،‌ اژدر، مرمی و یا هر سلاح دیگری که حاوی سیستم هسته‌ای ویا حرارتی هسته‌ای باشد، کلاهک هسته‌ای گویند. فناوری کلاهک هسته‌ای به دنبالجنگ جهانی دوم همراه با انبوهی از سیستم‌های تسلیحاتی که هرلحظه پیچیده‌تر می‌شوندبا گام‌هایی شتابان به‌پیش رفته است. پیشرفت‌های عمده در طراحی کلاهک‌های هسته‌ای(به‌عنوان مثال ریز شدن الکترونیکی) به کاربردهای کارآمدتر مواد قابل شکافت هسته‌ایو تهیه کلاهک‌های هسته‌ای کوچک انجامیده است. ساخت کلاهک‌های (هسته‌ای) کوچک همراهبا پیشرفت‌های مهمی که در عرصه سیستم‌های پرتاب کلاهک‌ها صورت گرفته، راه را برایپذیرش وسیع سلاح‌های هسته‌ای در نیروهای مسلح ایالات متحده هموار کرده‌است. ویژگی‌های طرح‌های تازه کلاهک‌ها ازجمله عبارتنداز: کنترل، کارآیی و ایمنی بیشترو درنتیجه تحرک بهتر، دقت بیشتر، برد زیادتر و قدرت کشندگی افزون‌تر آن‌ها. بنا به تخمین‌ها، هزینهکلاهک ده تا بیست درصد هزینه یک سیستم تسلیحاتی است، گرچه این رقم ممکن است (دربعضی از سیستم‌های تسلیحاتی) به‌طرزی نمایان تفاوت کند. برابر آمارهای موجود، میزان کلاهک های هسته ای موجود در ایالات متحده از 10000 عدد می‌گذرد.

بمب اتمی

بمبی است که انرژی آن از شکافت هسته اتم پلوتونیوم و یااورانیوم به‌دست می‌آید. بمب اتمی آن‌گونه که در آغاز در ذهن آفریده شد، بمبی بودکه از شکافت هسته اتم حاصل می‌آمد. بدین معنی که در این بمب، انفجار درنتیجه جداشدن (تجزیه) اتم‌های عناصر مختلف (و در این مورد ایزوتوپ‌های اورانیوم‌هایناپایدار) به‌وقوع می‌پیوندد. بعد از تجزیه اتمی، انرژی تولید می‌شود و این انرژیهم سبب‌ساز یک واکنش زنجیره‌ای است که حاصل‌اش یک انفجار اتمی است. این نوع انفجار چهار اثر مرگ‌آفرین بر جای می‌نهد. نخست، حرارتی بسیار شدید که از آزادشدن انرژیاتم‌های تجزیه شده به‌دست می‌آید. این حرارت در منطقه انفجار، آتش‌هایی می‌افروزد وتوفانی از آتش برمی‌انگیزد. دوم، فشار بیش از اندازه ناشی از انفجار که تغییراتیشگرف در فشار اتمسفر به‌وجود می‌آورد و این پدیده بادهای سهمگینی که از منطقهانفجار سرچشمه می‌گیرند تولید می‌کند که ضایعات مادی عظیمی در پی دارند. سوم،تشعشعات هسته‌ای بی‌درنگ در فضا پراکنده می‌شوند و ذرات ساب اتمیک (به‌طور عمدهاشعه‌های نوترون‌ها و گاما) درنتیجه تجزیه اتم‌های اورانیوم آزاد می‌شوند وناتوانی و یا مرگ می‌آفرینند. چهارم، ریزش گرد و غبار هسته‌ای که مشتمل بر ذرات بزرگ‌تری هستند و تجزیه اتمی آفریننده‌شان بوده‌است. این گرد و غبار هسته‌ای کهحاوی ایزوتوپ‌هایی همچون استرونیوم 90 است، دارای رادیواکتیویته بالایی است و تادوره‌ای نامحدود و نامشخص برای سلامتی، سخت زیان‌بار است.

اتکاءپذیری بر ذخایر (تسلیحاتی )

به اعتماد و اطمینان‌پذیری سلاح‌ها و دیگر سخت‌افزارهای نظامیکه در زرادخانه کشوری انبار شده اند، اتکاءپذیری ذخائر (تسلیحاتی) گویند. اتکاءپذیریذخائر (در ایالات متحده) در سال‌های اخیر به‌سبب گزارش‌های مستمری که درباب عیوبمتعدد در طراحی (سلاح‌ها) انتشار یافته نگرانی فزاینده‌ای را به‌وجود آورده است. واقعیت این‌است که درنتیجه بازرسی و آزمایش تکمیلی و حوادثی که روی داده‌است چنیننواقصی را در چندین نوع کلاهک تاکتیکی و استراتژیکی کشف کرده‌اند. مشکلات معمول دراین باب عبارتنداز: خوردگی و زنگ‌زدگی موادی که تجزیه هسته‌ای در آن‌ها امکان‌پذیراست، سیستم‌های تسلیح مکانیکی ناکارآمد و حساسیت و یا فساد مواد منفجره شیمیایی. اتکاءپذیری ذخائر، کلید توان نظامی هر کشور است.

قدرت‌های هسته‌ای درآستانه

قدرت‌های هسته‌ای در آستانه به آن کشورهایی گویند که به باور همگان این توانایی رادارند که اگر بخواهند، بتوانند شتابان به سمت تولید سلاح‌های هسته‌ای‌ بروند.

خلع سلاح هسته‌ای

نظریه خلع سلاح، رهیافتی قدیمی و صریح در برخورد با مسأله جنگ است که هدف آن الغای جنگ ازطریق از بین بردن سلاح‌ها و وسائل جنگی است. منشأ این نظریه، دیدگاهی ایده‌آلیستی در روابط بین‌الملل می باشد که معتقد است با نابودی سلاح‌ها، جنگ نیز از زندگی بشر رخت برخواهد بست. طرفداران رهیافت خلع سلاح استدلال می‌کنند که ساخت و انباشت تسلیحات به این معناست که جنگ یکی از راه‌های حل‌وفصل اختلافات بین‌المللی است، در حالی که جنگ در روابط بین‌المللی اگر مشکلات را پیچیده تر نکرده باشد، حل نکرده است. استدلال دیگر طرفداران نظریه خلع سلاح این‌است که انبارکردن تسلیحات به بروز تشنجات و تنش‌های بین‌المللی و جنگ منتهی می شود. تسلیحات نه تنها ابزار سیاست، بلکه فی‌نفسه هدف و اداره‌کننده سیاستگذاری‌ها شده‌است. منتقدان این نظریه معتقدند که تسلیحات مطمئن‌ترین ابزار تأمین امنیت هستند و چنین نیست که از بین بردن تسلیحات، موجب از بین رفتن جنگ شود. چون جنگ لزوماً با تسلیحات به‌وجود نیامده‌است که با نابودی آن از بین برود، بلکه اگر عواقب جنگ باقی بماند انسان‌ها با ساده‌ترین ابزار هم با یکدیگر خواهند جنگید. از این رو، تسلیحات باعث جنگ نیست، بلکه علل آن را باید در بی‌اعتمادی و عدم اطمینان میان کشورها دید که خود ناشی از تضادهای سیاسی، اقتصادی و ایدئولوژیک آن‌هاست.

کنترل تسلیحات هسته‌ای

کنترل تسلیحات عبارت است از کاهش بین‌المللی در توسعه، آزمایش، استقرار و به‌کارگیری سلاح‌ها و در عین حال، پذیرش اجتناب ناپذیر تأسیسات نظامی موجود. این نظریه، نسبت به نظریه خلع سلاح جدیدتر می باشد. کنترل تسلیحات معمولاً برخلاف خلع سلاح، درمقیاس وسیع نیاز به اعتماد متقابل ندارد. کنترل تسلیحات عموماً شامل بخشی از زرادخانه طرفین می‌باشد. کنترل تسیلحات در این زمینه از چند طریق قابل تصور و عملی شدن است:

  • - قدرت‌های هسته‌ای می توانند برمبنای ارزیابی خود از میزان کافی تسلیحات از نظر بازدارندگی و جنگ هسته‌ای بالفعل، به‌طور یک‌جانبه تولید سلاح‌های هسته‌ای و وسایل آن‌را محدود سازند که سبب انجام این اقدام از طرف بقیه خواهد شد.
  • - دولت ها می توانند از طریق موافقت‌نامه‌های رسمی، تسلیحات خود را کنترل کنند.
  • - دولت‌ها می‌توانند براساس توافق ضمنی تسلیحات خود را کنترل کنند، بدین ترتیب که انجام یا عدم انجام عملی از سوی یکی از طرفین مورد استناد طرف دیگر قرار گیرد و بالعکس.
  • - کنترل تسلیحات همچنین می‌تواند به‌صورت برچیده شدن همه یا برخی از انواع سلاح‌ها از برخی مناطق جغرافیایی یا خاک برخی از دولت‌ها باشد.

باید توجه داشت که کنترل سلاح‌ها درعمل موکول به تثبیت فناوری هسته‌ای است، زیرا تنها براساس این فرض است است که دول ذی‌ربط می‌توانند به رقابت پایان بخشند، اما تا زمانی که آزمایش‌های‌ زیرزمینی و ماورای جو، تحقیق و آزمایش، تلاش جهت یافتن فرصت‌هایی برای بهبود فناوری‌های هسته‌ای و اختراع سلاح‌های جدید تداوم دارد، کنترل تسلیحات هسته‌ای باتوجه به وابستگی آن به ثبات فناوری، محدود و موقتی خواهد بود.

بازدارندگی هسته‌ای

اصطلاحاتی مانند بازدارندگی به مثابه ابزار و تسلیحات سیاسی‌اند. بازدارندگی را
می‌ توان چنین تعریف نمود: “اقداماتی برای جلوگیری مخالفان در استفاده از قدرت نظامی برای دستیابی به اهداف سیاسی و ممانعت آنان از دست زدن به اقدامات مسلحانه و جلوگیری از افزایش درگیری در صورت وقوع آن”. این تفسیر، ما را به چند مسأله رهنمون می سازد:

  • - بازدارندگی به معنای درنظر گرفتن جهان در قالب دشمنان و مخالفان است.
  • - هدف اصلی بازدارندگی، ممانعت از انجام اقدامات مسلحانه توسط مخالفان است.
  • - بر این باور باشند که طرف مقابل او، از زور استفاده خواهد کرد. این بدین معناست که قابلیت‌های بازدارندگی نباید مخفی باشد.

مفهوم بازدارندگی در عصر هسته‌ای معنا و ماهیت دیگری یافت: تهدید جدی مبنی بر انتقام‌گیری ویران‌کننده. در کلی‌ترین شکل، بازدارندگی به‌مفهوم زیر تعریف شده‌است: “متقاعد ساختن حریف نسبت به این که هزینه‌ها و یا خطرات خط‌مشی احتمالی او از منافع آن بیشتر است”. بازدارندگی در روابط بین‌الملل، نوعی استراتژی است که مبتنی بر حل‌وفصل مسالمت‌آمیز مسایل و عدم توسل به خشونت می باشد، چرا که در حالت بازدارندگی طرف دوم یا تهدیدشونده می‌داند که چنان‌چه منافع طرف او یا تهدیدکننده را تأمین کند، هیچ‌گونه مجازاتی در انتظار وی خواهد بود.



:: برچسب‌ها: چرخه سوخت هسته ای ,
:: بازدید از این مطلب : 341
|
امتیاز مطلب : 0
|
تعداد امتیازدهندگان : 0
|
مجموع امتیاز : 0
مطالب مرتبط با این پست
می توانید دیدگاه خود را بنویسید


نام
آدرس ایمیل
وب سایت/بلاگ
:) :( ;) :D
;)) :X :? :P
:* =(( :O };-
:B /:) =DD :S
-) :-(( :-| :-))
نظر خصوصی

 کد را وارد نمایید:

آپلود عکس دلخواه:








.:: This Template By : Theme-Designer.Com ::.
تبلیغات
<-Text1->
درباره ما
به وبلاگ من خوش آمدید من حسین سروری مهراباد 16ساله ازاستان اذربایجان شرقی شهرستان عجبشیر هستم
منو اصلی
نویسندگان
آرشیو مطالب
مطالب تصادفی
مطالب پربازدید
نظر سنجی

ازوبلاگ چه قدرخوشتان امد؟

پیوندهای روزانه
تبادل لینک هوشمند

تبادل لینک هوشمند
برای تبادل لینک  ابتدا ما را با عنوان علمی فرهنگی و آدرسelmifarhangi007.loxblog.com لینک نمایید سپس مشخصات لینک خود را در زیر نوشته . در صورت وجود لینک ما در سایت شما لینکتان به طور خودکار در سایت ما قرار میگیرد.